De fauna van de Verdon

De verticale rotswanden van de Verdon vormen een immens zitstokken. Boven de gieren, waaraan we een aparte pagina wijden, cirkelt de steenarend, die in de canyon nestelt, samen met de slangenarend — een slangenetende, trekkende arend — en de slechtvalk, het snelste dier ter wereld in een duikvlucht. ’s Nachts regeert de oehoe, de grootste nachtroofvogel van het continent.

Op de rots zelf leven specialisten: de rotskruiper, een klein grijs vogeltje met karmozijnrode vleugels dat de rotswanden beklimt als een gevleugelde muis; de alpenkraai en de raaf; en de alpengierzwaluw, de grootste gierzwaluw van Europa, die nestelt in de rotsspleten. Het Park van de Verdon heeft ongeveer 180 vogelsoorten geteld.

Onder het turquoise oppervlak leeft een schat: de apron van de Rhône. Deze kleine vis met een spitse snuit, endemisch voor uitsluitend het Rhône-bekken, is uit meer dan acht tiende van zijn oorspronkelijke verspreidingsgebied verdwenen. Herontdekt in de grote kloven in 2001, vormt hij er een door de stuwdammen geïsoleerde populatie — een van de laatste van Frankrijk. Hij is zo bedreigd dat een biotoopbeschermingsbesluit sinds 2012 over zijn leefgebied in de kloven waakt, en dat er een nationaal actieplan aan hem is gewijd.

Hij deelt de rivier met de beekforel, ooit koningin van de plek, en een gezelschap vissen van Europees belang — zuidelijke barbeel, blageon, rivierdonderpad, toxostome — evenals de kwetsbare rivierkreeft met witte klauwen. Op de oevers vormt de Europese bever, van nature teruggekeerd, het landschap; de Europese otter, decennialang verdwenen, laat er sinds kort weer nieuwe sporen van haar terugkeer achter. In de rustige wateren van de lage kloven schuilt de Europese moerasschildpad, onze zoetwaterschildpad.

Het kalksteen is doorgroefd met grotten, en de grotten zitten vol leven. Het Park van de Verdon herbergt tweeëntwintig vleermuissoorten — van de tweeëndertig die Frankrijk telt —, waarvan er vijftien in de kloven voorkomen. De ster is Capaccini’s vleermuis, een zeldzame vissende vleermuis die rakelings over het water jaagt om insecten en jonge vissen te vangen. De grot van Esparron, in de lage kloven, herbergt alleen al bijna 30% van de Franse voortplantingspopulatie van de soort: meer dan 2.000 vleermuizen werpen er elke zomer hun jongen. Er leven ook Schreibers’ vleermuis, de vale vleermuis en de kleine vale vleermuis, de mopsvleermuis en de hoefijzerneuzen. Ze zijn allemaal beschermd, en een biotoopbesluit waakt over hun verblijfplaatsen.

Ver van de rotswanden herbergen de eiken- en dennenbossen en de garrigue het grootste deel van de landfauna: ree, wild zwijn, rode vos, rode eekhoorn, en de gems, die de rotshellingen van de canyon heeft gekoloniseerd. Hoger op, richting de Haut-Verdon, fluit de marmot op de alpenweiden. Sinds de jaren 90 is de grijze wolf terug in de regio, in een discrete herkolonisatie.

Wat de reptielen betreft, is de ster de ocellahagedis — de grootste hagedis van Europa, tot 60 centimeter lang, bezaaid met blauwe oogvlekken —, die zich zont op oude muren en puinhellingen. Hij deelt de garrigue met de groene hagedis, de muurhagedis, twee ongevaarlijke ringslangen (de ringslang en de adderringslang) en de aspisadder, de enige adder van de Verdon.

Deze rijkdom is geen toeval: ze wordt beschermd. Het Regionaal Natuurpark Verdon beheert zes Natura 2000-gebieden, en meerdere soorten genieten sterke bescherming — biotoopbesluiten voor de apron van de Rhône (2012) en Capaccini’s vleermuis (2009), een nationaal actieplan voor de apron. Zelfs de insecten tellen mee: de Spaanse vlag, de moerasparelmoervlinder, het vliegend hert en de grote eikenbok behoren tot de soorten die de bescherming van de canyon hebben gerechtvaardigd.