De vale gier was al meer dan een eeuw uit de Provence verdwenen, slachtoffer van vergif
en vervolging. In 1999 gaat bij Rougon, in het hart van de kloven, een
herintroductieprogramma van start, gedragen door de vereniging Vautours en
Haute-Provence en de LPO PACA. De eerste vogels worden in het najaar vrijgelaten;
volgens de LPO zullen er in de loop van het programma meer dan 90 vale gieren worden
losgelaten.
De weddenschap wordt gewonnen: de kolonie plant zich sinds 2002 op natuurlijke wijze
voort. Volgens de monografie van de DREAL PACA, geschreven door de LPO PACA, telde ze in 2025 416 koppels. In 2013 strekte haar
leefgebied zich al uit over bijna 600.000 hectare. De Verdon is een
belangrijk centrum van de Europese ornithologie geworden — en een van de weinige plekken waar
je gewoon je ogen kunt opslaan en gratis deze reuzen van de lucht in hun element kunt zien.
Vale gier
Gyps fulvus De kernsoort, opnieuw uitgezet De grote beige zwever van de kloven, degene die je bij tientallen boven de rotswanden ziet cirkelen. Een groepsgewijze aaseter, in 1999 al bij Rougon opnieuw uitgezet, en sinds 2002 plant hij zich op natuurlijke wijze voort in de canyon.
Monniksgier
Aegypius monachus De grootste roofvogel van Europa Donker en fors, hij is de grootste roofvogel van Europa. Vanaf 2005 opnieuw uitgezet in de Verdon (zo’n dertig vogels uit Spanje en Europese parken), noteerde hij er zijn eerste regionale voortplanting.
Aasgier
Neophron percnopterus De kleine trekvogel die alleen terugkeerde De kleinste van de Europese gieren, wit en zwart met een gele kop. Als trekvogel overwintert hij in Afrika en keert elk voorjaar terug. Aangetrokken door de kolonie vale gieren, is hij op natuurlijke wijze teruggekeerd. Volgens de LPO PACA nestelt hij sinds 2007 in de Verdon, en het koppel van de kloven keert er sinds 2011 elk jaar terug om te broeden.
Lammergier
Gypaetus barbatus De botenbreker Zeldzaam en spectaculair: hij voedt zich met botten die hij op de rotsen laat vallen om ze te breken. Af en toe te zien in de Verdon, vervolledigt hij het viertal — waardoor de canyon een van de weinige plekken is waar de vier Europese gieren elkaar treffen.
Rougon, bakermat van de herintroductie Bij Rougon werden in 1999 de eerste vale gieren vrijgelaten. Vanaf het uitzichtpunt aan de voet van Rougon zie je ze opstijgen, zweven en terugkeren naar hun slaapplaats. Een uitstekend observatiepunt.
De Route des Crêtes (D23) Vanuit La Palud-sur-Verdon plaatsen de overhangende uitzichtpunten de waarnemer vaak op ooghoogte met de zwevende gieren. De Point Sublime en de Couloir Samson vervolledigen de observatieposten, op de bodem van de canyon.
Het juiste moment Vanaf het einde van de ochtend (volgens de LPO PACA), wanneer de thermiek ontstaat: de gieren stijgen dan op in wijde cirkels, zonder een enkele vleugelslag. Ook het begin van de avond, bij hun terugkeer, is prachtig. Een heldere hemel en een verrekijker worden aangeraden.
Kun je gieren zien in de Gorges du Verdon?
Ja, en gratis. Vanuit het dorp Rougon en de uitzichtpunten van de Route des Crêtes zie je regelmatig vale gieren boven de canyon cirkelen — vaak op ooghoogte vanaf de rotsbalkons. Volgens de LPO PACA loopt de beste observatieperiode van oktober tot juni.
Hoeveel gierensoorten leven er in de Verdon?
De vier Europese gierensoorten zijn aanwezig: de vale gier (opnieuw uitgezet in 1999), de monniksgier (opnieuw uitgezet sinds 2005), de aasgier (van nature teruggekeerd, volgens de LPO PACA broedvogel in de Verdon sinds 2007) en de lammergier, af en toe op doortocht. Dat maakt de uitzonderlijke ornithologische rijkdom van de canyon uit.
Wanneer zijn de gieren opnieuw uitgezet, en door wie?
Het programma begon in 1999 bij Rougon, gedragen door de vereniging “Vautours en Haute-Provence” en de LPO PACA, op een moment dat de vale gier al meer dan een eeuw uit de Provence was verdwenen. De kolonie plant zich sinds 2002 zelfstandig voort en telde in 2025 416 koppels, volgens de monografie van de DREAL PACA, geschreven door de LPO PACA.
Wat is het beste moment om de gieren te observeren?
Vanaf het einde van de ochtend (volgens de LPO PACA), wanneer de warme luchtstromen (thermiek) ontstaan: de gieren stijgen dan op in wijde cirkels zonder te klapwieken, en vertrekken vervolgens op zoek naar voedsel. Ook het begin van de avond, bij hun terugkeer, biedt mooie waarnemingen. Kies voor een heldere hemel en neem een verrekijker mee.
Zijn de gieren gevaarlijk voor de mens of het vee?
Nee. Gieren zijn aaseters: ze voeden zich uitsluitend met al dode dieren en vallen noch de mens noch levend vee aan. Integendeel, ze verlenen een kostbare sanitaire dienst door de berg “schoon te maken”. Ze mogen niet worden gevoerd of benaderd.