De flora van de Verdon

Het geheim van deze rijkdom zit in één zin: de Verdon is een kruispunt. Het warme, droge mediterrane klimaat kruist er de koelere, bergachtige alpiene invloed. Daar komt een mozaïek aan milieus bij — kalkrotswanden, puinhellingen, bossen, droge graslanden, rivieroevers. Resultaat: het Park van de Verdon herbergt zo’n 2.200 plantensoorten, ofwel ongeveer een derde van de hele Franse flora, op minder dan 2.000 km². Sommige komen alleen voor in de Verdon of enkel in de Zuidelijke Alpen.

Als er maar één plant zou mogen worden onthouden, zou zij het zijn. De doradille van de Verdon (Asplenium jahandiezii) is een kleine varen van enkele centimeters die nergens anders op de planeet groeit dan in de kloven van de Verdon. Ontdekt in 1911, klampt ze zich vast in de schaduw, in de spleten en onder de overhangen van de kalkrotswanden. Strikt endemisch, nationaal beschermd en geclassificeerd als bijna bedreigd, is ze het levende symbool van wat de canyon onvervangbaar maakt — en nog een reden te meer om zijn rotswanden te respecteren.

De rotswand is geen mineralen woestijn: het is een verticale tuin. Naast de doradille leven er de Bertoloni’s akelei, de blauwe bloem van de koele puinhellingen, en de grauwe zandmuur, endemisch voor de Provence met een minuscuul verspreidingsgebied. Ook de Fenicische jeneverbes klampt zich hier vast, een struik die zo langzaam groeit dat sommige exemplaren eeuwenoud, zelfs duizend jaar oud zijn: bij de Imbut is er een gedateerd op meer dan duizend jaar oud. Op de kammen en de kalkgraslanden groeien verder de Villars-brem en de zeldzame Villars-rapunzel. Al deze soorten zijn kwetsbare schatten, aangepast aan een extreem milieu.

Wanneer je van de rotswand afdaalt, organiseert de vegetatie zich naar hoogte en oriëntatie. De bodem en de hellingen van de middelste Verdon zijn bedekt met donzige eik vermengd met grove den. Op de warme, zonbeschenen hellingen op lage hoogte vestigt zich de steeneik, de mediterrane boom bij uitstek; omgekeerd verschijnen op de koele, schaduwrijke hellingen en op grotere hoogte de beukenbossen. Overal vormen buxus, jeneverbes en brem het struikgewas.

Lager en droger strekt zich de garrigue uit — tijm, rozemarijn, wilde lavendel — terwijl de droge kalkgraslanden, rijk aan bloemen, het domein zijn van wilde orchideeën. Aan de poorten van de Verdon, ten slotte, vormen de grote lavendelvelden van het plateau van Valensole het beroemdste aangelegde landschap van de Provence.

Deze uitzonderlijke flora staat centraal in meerdere Natura 2000-gebieden — de Grand Canyon en de Basses Gorges — waarvan de kalkrotswanden en droge graslanden habitats van Europees belang zijn. De doradille van de Verdon en Bertoloni’s akelei behoren tot de soorten die deze bescherming hebben gerechtvaardigd. Het grootste gevaar voor de planten van de rotswanden is paradoxaal: het openen van klimroutes kan hun micro-habitats vernietigen — de rotswand leeft. Elders lijdt de alomtegenwoordige buxus onder de buxusmot, een invasieve vlinder afkomstig uit Azië.