- Opgericht door Marcel Provence en de Académie de Moustiers, werd het museum op 15 september 1929 ingewijd; het draagt het label “Musée de France”.
- Na omvangrijke renovatie- en uitbreidingswerken heropende het museum op 27 juni 2014, met negen zalen op bijna 300 m².
- Het bewaart een rijke collectie (volgens het museum bijna 1.300 werken), waarvan enkele honderden permanent te zien zijn.
- Meer dan de helft van het tentoongestelde aardewerk komt uit de schenking van verzamelaar Pierre Jourdan-Barry.
- Zijn missie: laten zien waarom het dorp een ideale plek was voor het aardewerk, en de evolutie van decors, vormen en kleuren begrijpelijk maken, van de oorsprong tot vandaag.
Wat je te zien krijgt
- Een tocht langs negen zalen, thematisch en chronologisch opgebouwd, die eindigt met een zaal voor tijdelijke tentoonstellingen.
- Ruimtes gewijd aan de grote decoratieve stijlen: de blauwe zaal (kobaltblauw monochroom, camaïeu), de verzamelaarskamer, de zaal met guirlande-decor, de zaal met groteske motieven, de “roze” zaal uit de 18de-19de eeuw.
- Grote pronkschotels (50 tot 60 cm) met jachttaferelen naar de gravures van Antonio Tempesta, kenmerkend voor de eerste blauwe periode.
- Werken van hedendaagse aardewerkmakers, die laten zien dat de traditie in Moustiers nog steeds voortleeft.
Drie eeuwen aardewerk
- Keramiekproductie gaat terug tot de middeleeuwen, maar het eigenlijke aardewerk begint in de 17de eeuw: Pierre Clérissy wordt in 1679 erkend als meester-aardewerkmaker — het tijdperk van grand feu (hoge stooktemperatuur) in kobaltblauw monochroom (camaïeu), vaak met jachttaferelen.
- Rond 1710 ontwikkelt zich het “Bérain-decor”, arabesken en groteske motieven geïnspireerd op Jean Bérain, ornamentontwerper van Lodewijk XIV.
- Rond 1737-1738 introduceert Joseph Olerys, teruggekeerd uit Spanje, de polychromie en groteske decors; de associatie Olerys-Laugier wordt in 1739 opgericht (guirlandes, medaillons).
- Andere manufacturen maken het dorp beroemd in de 18de eeuw — Fouque, Féraud (1779), Ferrat (rond 1763) — en introduceren de “petit feu” (lagere stooktemperatuur) met levendigere kleuren; op het hoogtepunt waren er tot wel twaalf werkplaatsen.
- De neergang zet al in 1769 in (de ontdekking van kaolien bij Limoges, de opkomst van porselein), gevolgd door de Engelse fijne aardewerksoorten met gedrukt decor; de laatste werkplaats sluit in 1874, waarna ongeveer vijftig jaar lang niets meer wordt geproduceerd.
Heropleving en oprichting van het museum
- Eind jaren 1920 blaast de letterkundige Marcel Provence (Marcel Joannon) het Moustiers-aardewerk nieuw leven in door een oven weer aan te steken.
- Hij richt de Académie de Moustiers op, gewijd aan de studie en promotie van het aardewerk en de lokale folklore, en vervolgens het museum, ingewijd op 15 september 1929.
- Het museum is tegenwoordig gevestigd in het hart van het historische dorp, in gebouwen die verbonden zijn met het voormalige herenhuis van heer Bertet de la Clue.
Waarom Moustiers
- Kleirijke grond en overvloedig hout om de ovens te stoken trekken al vanaf de vroege middeleeuwen pottenbakkers aan.
- Onder Lodewijk XIV zorgen de weeldewetten — die ertoe leiden dat tafelgerei van edelmetaal wordt omgesmolten — voor een modegolf van aardewerk op tafel bij de Europese aristocratie.
- Moustiers, met het label “Ville et Métiers d'Art” en gerangschikt onder “Les Plus Beaux Villages de France”, heeft van het aardewerk zijn identiteitsbepalende erfgoed gemaakt — onder de beroemde ster die tussen twee rotswanden hangt, aan de voet van de kapel Notre-Dame-de-Beauvoir.
Het museum bevindt zich in het hart van het historische dorp Moustiers-Sainte-Marie (04360), rue du Seigneur Bertet de la Clue, vlakbij de kerk en het gemeentehuis, aan de voet van het dal dat naar de kapel Notre-Dame-de-Beauvoir voert. Het parcours beslaat negen zalen over bijna 300 m²; reken op ongeveer een uur voor het bezoek.
Officiële website van het museum (openingstijden & tarieven) ↗Veelgestelde vragen
Wanneer is het museum opgericht?
Het werd op 15 september 1929 ingewijd, op initiatief van Marcel Provence en de Académie de Moustiers. Na renovatie en uitbreiding heropende het op 27 juni 2014.
Wat ontdek je tijdens het bezoek?
De evolutie van het Moustiers-aardewerk van de oorsprong tot vandaag: het blauwe camaïeu van de familie Clérissy (vanaf 1679), het Bérain-decor, de polychromie en groteske motieven van de familie Olerys, tot aan de hedendaagse creaties.
Is het museum hetzelfde als de ateliers in het dorp?
Nee. Het museum (met het label “Musée de France”) is een erfgoedplek die de collecties toont; het staat los van de actieve ateliers en winkels van aardewerkmakers, die het vakmanschap voortzetten maar commerciële zaken zijn.
Waarom is het aardewerk in Moustiers ontstaan?
Het dorp beschikte over alle benodigde hulpbronnen — kleirijke grond en volop hout voor de ovens — en profiteerde, rond de overgang naar de 18de eeuw, van de mode van aardewerk op tafel bij de aristocratie.